Anne Vondeling

Anne_Vondeling_(1979)
Anne Vondeling bij zijn afscheidsrede van de Tweede Kamer op 28 juni 1979 (foto: Rob C. Croes / Anefo)

Tweede Kamervoorzitter Anne Vondeling deed in 1976 samen met de taalkundige Jan Renkema een poging om de troonrede in begrijpelijk Nederlands te herschrijven. Zijn liefdevolle omgang met het Nederlands lag hieraan ten grondslag.

Op initiatief van de geboren Fries Vondeling kwam in Den Haag in 1973 de Commisie Duidelijke Taal tot stand. Dat was een gespreksgroep met onder meer vertegenwoordigers van enkele ministeries, de Raad van State, de Staten-Generaal, het Genootschap Onze Taal en de parlementaire pers. De commissie heeft het punt ‘helder taalgebruik’ op de agenda geplaatst. Latere Kamervoorzitters, zoals Gerdi Verbeet, hebben zich hier steeds sterk voor gemaakt. Alex Brenninkmeijer verklaarde in zijn functie als Nationale ombudsman: “Klare taal is een grondrecht.”

Anne Vondeling werd op 2 maart 1916 in het Friese Ooststellingwerf geboren als zoon van een boer. Vondeling was ruim dertig jaar Kamerlid. Dit lidmaatschap werd twee keer onderbroken voor een ministerschap (Landbouw en Financiën). Van 1972 tot 1979 was hij voorzitter van de Tweede Kamer. Hij was daar helemaal op zijn plaats en werd door iedereen gerespecteerd. Hij stond ook wel bekend als de ‘schoolmeester’. Bij hem was dat positief bedoeld. Vondeling was onafhankelijk en schonk veel aandacht aan de verbetering van de manier van werken in de Kamer. De vereenvoudiging van het taalgebruik hoorde daar bij. Een auto-ongeluk in België maakte op 22 november 1979 een eind aan zijn leven. Vondeling was toen lid en één van de vice-voorzitters van het eerste rechtstreeks gekozen Europees Parlement.

Om zijn strijd voor een helder en begrijpelijk taalgebruik blijvend te eren is in 1981 de Anne Vondelingprijs ingesteld, de prijs voor kritische, heldere, Nederlandstalige journalistiek. De prijs bestaat uit een bedrag van € 2.500 en een bronzen beeldje van Anne Vondeling, gemaakt door Bep Sturm – van de Bergh.